Thần Linhthanlinh.net

Tín ngưỡng Việt · Văn khấn theo dịp

Bao sái bàn thờ cuối năm

Ngày bao sái quy ra dương lịch

Từ ngày 24 đến ngày 29 tháng Chạp năm Bính Ngọ
Chủ nhật, 31/1/2027
đến thứ sáu, 5/2/2027
Từ ngày 24 đến ngày 29 tháng Chạp năm Đinh Mùi
Thứ năm, 20/1/2028
đến thứ ba, 25/1/2028

Lịch âm cả năm, mùng 1, rằm và ngày vía

Bao sái là lau dọn, làm sạch bàn thờ và đồ thờ. Quanh năm nhà nào cũng lau bàn thờ, nhưng dịp cuối năm việc này làm tỉ mỉ hơn: lau bát hương, đồ thờ, rút bớt chân hương (chân nhang) cho gọn, thay nước, cắm hoa mới để đón gia tiên về ăn Tết.

Vì bàn thờ là nơi thờ tự, nhiều nhà thắp hương khấn xin phép thần linh, tổ tiên trước khi dọn, dọn xong lại thắp hương mời các vị an vị. Hai bài khấn dưới đây theo các bản báo chí đăng lại, đối chiếu với nhau. Bài khấn chỉ để tham khảo: mỗi nhà một nếp, lòng thành là chính.

Bao sái ngày nào, giờ nào

Nhiều gia đình bao sái sau lễ tiễn ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp, khi các ngài đã về trời, và làm xong trước bữa cúng tất niên. Cũng có nhà dọn trước ngày 23 để bàn thờ sạch sẽ khi cúng ông Táo. Việc nào trước tùy nếp nhà; điều chắc chắn là nên xong trước tất niên.

Nên làm vào ban ngày, lúc nhà sáng sủa, người làm tỉnh táo, không phải vội.

Người làm thường là chủ nhà hoặc người trong nhà, ăn mặc gọn gàng, lịch sự. Nhà có nhiều bát hương thì nhiều người làm dọn bát hương thần linh trước, bát hương gia tiên sau.

Sắm lễ gồm những gì

Lễ thắp hương xin phép

  • Hương, hoa tươi, hoa quả theo mùa
  • Chén nước sạch, trà, rượu
  • Có nhà thêm đĩa xôi, miếng thịt luộc và ít vàng mã (tùy nhà)

Đồ dùng để lau dọn

  • Khăn sạch, mềm; chổi nhỏ hoặc cọ mềm để quét bụi
  • Nước sạch, ấm; có thể pha nước gừng, rượu gừng loãng hoặc dùng nước ngũ vị hương
  • Nước ngũ vị hương đun từ các vị thơm như hồi, quế, đinh hương; mỗi nơi phối một khác, có nơi thêm lá thơm như sả, hương nhu, lá bưởi
  • Một bàn nhỏ trải khăn sạch để đặt tạm đồ thờ khi lau
  • Giấy hoặc túi sạch để gói chân hương, tro cũ

Văn khấn

  1. Văn khấn xin phép bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang
  2. Văn khấn an vị sau khi bao sái bàn thờ

Văn khấn xin phép bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang

Thắp hương, khấn trước khi lau dọn; chờ hương tàn mới bắt đầu. Nhà chỉ có ban thờ thần linh thì bỏ câu kính lạy tổ tiên. Nhà có ban Thần Tài – Thổ Địa riêng cũng khấn bài này trước ban ấy.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tôn thần.

Con kính lạy ngài Thần Tài, ngài Thổ địa Phúc đức Chính thần.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy các vị Tiền chủ, Hậu chủ và các ngài thần linh cai quản trong khu đất này.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ … cùng chư vị hương linh.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày … tháng Chạp năm Bính Ngọ, tín chủ con tự xét thấy bản thân mình chưa chu toàn nên để hương án có chút bụi bẩn, lư nhang thờ phụng chân nhang đã đầy, có chút chưa được thanh tịnh.

Tín chủ con xin kính cáo với chư vị linh thần cai quản nơi xứ này, cai quản ngôi nhà của chúng con, cùng tổ tiên nội ngoại. Hôm nay chọn được ngày lành tháng tốt, xin cho phép tín chủ con được sái tịnh và rút bớt chân nhang trong lư nhang, để cho bàn thờ được trang nghiêm, thanh tịnh và phòng tránh hỏa tai. Kính mong chư vị chứng minh và gia hộ.

Mong các vị tạm ẩn tạm lánh, độ cho con lau dọn được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ, cho cung tài không động, cung lộc không hao.

Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành. Nếu có gì si mê lầm lỡ, kính xin được tha thứ, bỏ quá đại xá cho.

Sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm. Con cúi xin đa tạ.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Văn khấn an vị sau khi bao sái bàn thờ

Lau dọn xong, đặt đồ thờ về chỗ cũ, thay nước, cắm hoa rồi thắp hương khấn mời các vị trở về an vị.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy quan Đương niên, Đương cảnh, quan Hành khiển, Hành binh.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Táo quân cùng các ngài thần linh cai quản trong khu đất này.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ … cùng chư vị hương linh.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay tống cựu nghinh tân, ngày lành tháng tốt, con chọn được thời hoan khắc hỷ để sái tịnh lại hương án.

Nay việc dương đã tròn, con xin cung thỉnh các vị các ngài hồi vị hương án, cho con được tiếp tục phát tâm thờ phụng.

Năm cũ lộc tài con xin tạ, năm mới lộc mới con mong cầu.

Xin các vị các ngài độ cho tấm lòng thành, phù cho gia đình con được an bình, thuận lợi, xuất hành đi đến nơi, về đến chốn; duyên lành mang tới, duyên dữ mang đi.

Nếu âm điều con có thiếu sót, kính xin được tha thứ, chở che.

Mong các vị các ngài linh thiêng giáng hạ, chúng con xin kính thành cẩn cáo.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Thắp hương online

Lưu ý khi bao sái

  • Cách làm: thắp hương khấn xin phép, chờ hương tàn rồi mới lau. Lau từ trên cao xuống thấp bằng khăn mềm. Nhấc đồ thờ nào ra thì nhớ chỗ, lau xong đặt lại đúng vị trí cũ.
  • Rút tỉa chân nhang: một tay giữ bát hương, một tay rút từng chân nhẹ nhàng, hoặc hai người phối hợp một giữ một rút, để bát hương không bị xê dịch. Rút bớt cho gọn cũng là để phòng cháy.
  • Chân nhang rút ra và tro cũ gói gọn, đốt thành tro rồi vùi vào gốc cây, không bỏ lẫn vào thùng rác.
  • Đồ thờ bằng đồng không nên lau bằng cồn hay rượu vì dễ bị xỉn màu; dùng nước ấm và khăn mềm.
  • Lau xong thì thay nước, thay hoa đã héo, bày lại mâm quả, rồi thắp hương khấn mời các vị an vị.
  • Bài khấn xin phép có nhiều bản. Bản của chuyên gia Nguyễn Song Hà có thêm câu kính lạy các vị linh thần năm phương và Ngũ phúc gia thần; bản BNews ghi “cung tài vững chắc, cung lộc bền lâu” thay cho “cung tài không động, cung lộc không hao”. Trang giữ các câu chung nhất; ý các bản như nhau.

Hỏi đáp

Bao sái bàn thờ bằng nước gì?
Nước sạch, ấm là đủ. Nhiều nhà pha thêm nước gừng, rượu gừng loãng hoặc dùng nước ngũ vị hương đun từ hồi, quế, đinh hương cho thơm. Đồ đồng thì tránh lau bằng cồn, rượu vì dễ xỉn màu.
Bao sái bát hương để lại mấy chân nhang?
Không có con số bắt buộc. Nhiều nhà giữ lại một ít, thường là số lẻ; có chuyên gia gợi ý 15, 17 hoặc 19 chân, có nhà chỉ để vài chân. Khi rút giữ chặt bát hương để không bị xê dịch.

Nguồn tham khảo

Bài khấn tổng hợp theo văn khấn cổ truyền, để tham khảo; lòng thành là chính.