Thần Linhthanlinh.net

Tín ngưỡng Việt · Văn khấn theo dịp

Đi lễ đền, phủ đầu năm

Ngày đi lễ quy ra dương lịch

Từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng năm Đinh Mùi
Thứ bảy, 6/2/2027
đến thứ bảy, 20/2/2027
Từ mùng 1 đến rằm tháng Giêng năm Mậu Thân
Thứ tư, 26/1/2028
đến thứ tư, 9/2/2028

Lịch âm cả năm, mùng 1, rằm và ngày vía

Bên cạnh đi chùa, đầu năm nhiều người đến đền, phủ, miếu dâng hương cầu an. Đền, phủ thờ các vị thánh, thần của tín ngưỡng Việt: Tam tòa Thánh Mẫu và các vị trong Tứ phủ, Đức Thánh Trần, Bà Chúa Kho, Bà Chúa Xứ, cùng các vị thần có công với làng, với nước.

Nhà dân tộc học Tạ Đức gọi đi lễ đền, phủ là tín ngưỡng thờ cúng thánh thần từ xưa của người Việt, hướng con người đến điều chân, thiện, mỹ; lễ vật thì “tùy tiền biện lễ”, nhiều ít tùy sức mỗi người.

Bài khấn Tam tòa Thánh Mẫu dưới đây theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam qua các bản báo chí đăng lại; bài khấn ngắn dùng được ở mọi đền, phủ. Bài khấn chỉ để tham khảo, lòng thành là chính.

Đi lễ ngày nào, giờ nào

Đền, phủ đông người đi lễ nhất từ mùng 1 Tết đến rằm tháng Giêng; nhiều người còn đi lễ suốt tháng Giêng. Mỗi đền còn có ngày hội riêng, như đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh) ngày 12 tháng Giêng, ngày giỗ Bà. Cuối năm, nhiều người quay lại lễ tạ.

Đến đền, phủ, khấn trước ở ban Công đồng hoặc ban thờ vị thánh chủ của đền (vị được thờ chính), rồi mới đến các ban khác vái lạy, xin cảm tạ. Đông người không vào được từng cung thì khấn ở ban Công đồng hoặc cung chính; không còn chỗ thì đứng ngoài cửa đền khấn vọng vào.

Lễ xong, đợi hết tuần hương rồi mới hạ lễ.

Sắm lễ gồm những gì

Lễ chay

  • Hương, hoa tươi, quả chín, oản, xôi chè, trầu cau, nước
  • Thường dùng để dâng ban Tam tòa Thánh Mẫu

Lễ mặn (tùy tâm)

  • Gà, giò, chả… làm cẩn thận, nấu chín; nếu có thì đặt ở ban Công đồng (ban thờ năm vị Quan lớn)
  • Lễ đồ sống cho hạ ban Công đồng (thờ Ngũ hổ, Thanh xà, Bạch xà): trứng, gạo, muối hoặc một miếng thịt sống nhỏ

Lễ riêng (nếu đền, phủ có ban Sơn trang)

  • Cỗ sơn trang gồm các món đồng quê như cua, ốc, lươn, ớt, chanh; xôi chè nếp cẩm cũng thuộc lễ này

Văn khấn

  1. Văn khấn Tam tòa Thánh Mẫu khi đi đền, phủ
  2. Văn khấn ngắn khi đi lễ đền, phủ

Văn khấn Tam tòa Thánh Mẫu khi đi đền, phủ

Khấn trước ban Công đồng hoặc ban Tam tòa Thánh Mẫu. Chỗ “điện (phủ, đền) …” đọc tên nơi mình đến lễ.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Cửu trùng Thanh Vân lục cung công chúa.

Con kính lạy Đức Thiên tiên Quỳnh Hoa Liễu Hạnh Mã Hoàng công chúa, sắc phong Chế Thắng Hòa Diệu Đại vương, gia phong Tiên Hương Thánh Mẫu.

Con kính lạy Đức Đệ nhị Đỉnh thượng Cao sơn triều Mường Sơn tinh công chúa Lê Mại Đại vương.

Con kính lạy Đức Đệ tam Thủy phủ Lân nữ công chúa.

Con kính lạy Đức Đệ tứ Khâm sai Thánh Mẫu, tứ vị Chầu bà, năm tòa Quan lớn, mười dinh các Quan, mười hai Tiên cô, mười hai Thánh cậu, Ngũ hổ Đại tướng, Thanh Hoàng Bạch xà Đại tướng.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày … tháng … năm …, tín chủ con đến nơi điện (phủ, đền) … chắp tay kính lễ, khấu đầu vọng bái, lòng con thành khẩn, dạ con thiết tha, kính dâng lễ vật, cúi xin các Ngài xót thương phù hộ độ trì cho gia trung chúng con sức khỏe dồi dào, phúc thọ khang ninh, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an, vạn sự hanh thông.

Tín chủ con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Văn khấn ngắn khi đi lễ đền, phủ

Dùng được ở mọi đền, phủ, khi ít đi lễ hoặc không kịp đọc bài dài. Chỗ “…” sau chữ “Con lạy” đọc danh hiệu vị thánh chủ của đền, ví dụ “Con lạy Đức Thánh Trần”. Lễ gì thì nói nấy, không có lễ mặn thì không kể.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con lạy chư Tiên, chư Thánh.

Con lạy … (danh hiệu vị thánh chủ của đền).

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày … tháng … năm …, chúng con đến đây có chút hương hoa, phẩm quả xin dâng lên chư Tiên, chư Thánh để cảm tạ ơn đức các Ngài đã phù hộ độ trì cho chúng con thời gian qua.

Nay chúng con tới đây với tất cả lòng thành kính, xin các Ngài phù hộ độ trì cho con những việc sau: … (nói rõ điều mình mong cầu).

Thay mặt gia trung, chúng con xin đa tạ các Ngài cùng chư Tiên, chư Thánh.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Thắp hương online

Lưu ý khi đi lễ

  • Lễ vật nhiều hay ít tùy tâm. Theo nhà dân tộc học Tạ Đức, đốt vàng mã vốn chỉ mang tính tượng trưng; nghĩ rằng phải mâm cao cỗ đầy, vàng mã chất như núi mới linh nghiệm là biến tướng, vừa lãng phí vừa ô nhiễm.
  • Xin lộc: đầu năm nhiều người, nhất là người buôn bán, đến đền “xin lộc”; tục “vay lộc” ở đền Bà Chúa Kho có ở trang điện thờ Bà Chúa Kho. Không cần sắm lễ lớn hay nhiều vàng mã.
  • Mua đồ lễ ở nơi niêm yết giá. Ở đền Bà Chúa Kho, các điểm bán đồ lễ phải công khai giá và địa phương khuyên khách hạn chế mua vàng mã.
  • Tiền công đức bỏ vào hòm công đức, không cài lên tay tượng hay rải khắp các ban.
  • Ngày hội đông người: đi sớm hoặc chọn ngày thường, giữ tư trang, không chen lấn, làm theo hướng dẫn của ban quản lý. Sớ, vàng mã hóa ở lò hóa của đền.
  • Trang phục kín đáo, gọn gàng. Khấn thì nói rõ điều mình mong cầu, bằng lời của mình cũng được, không cần đọc thuộc từng chữ.
  • Một số bản in bài Tam tòa Thánh Mẫu có thêm câu kính lạy Đức Ngọc Hoàng Thượng đế ở đầu bài. Bản in ghi “Hương tử (chúng) con là”, trang ghi “Tín chủ (chúng) con là” như các bài khác; nghĩa như nhau.
  • Lễ Phật ở chùa theo nghi thức Phật giáo có trang riêng.

Hỏi đáp

Đi lễ đền cần chuẩn bị những gì?
Lễ chay gồm hương, hoa, quả, oản, xôi chè, trầu cau để dâng ban Thánh Mẫu; lễ mặn như gà, giò, chả nấu chín thì tùy tâm, đặt ở ban Công đồng. Nhiều ít tùy sức, không cần mâm cao cỗ đầy hay nhiều vàng mã.
Đi đền đầu năm khấn như thế nào?
Khấn trước ở ban Công đồng hoặc ban thờ vị thánh chủ của đền: lạy các vị, xưng tên và nơi ở, dâng lễ, cảm tạ và nói rõ điều mong cầu, rồi mới đến các ban khác vái tạ. Bài khấn Tam tòa Thánh Mẫu và bài khấn ngắn có ở mục Văn khấn.
Đi lễ đền mặc gì?
Trang phục kín đáo, gọn gàng, lịch sự như khi đến nơi thờ tự; tránh quần áo quá ngắn, hở. Ngày hội đông nên mang giày dép dễ đi và giữ tư trang cẩn thận.

Nguồn tham khảo

Bài khấn tổng hợp theo văn khấn cổ truyền, để tham khảo; lòng thành là chính.