Thần Linhthanlinh.net

Tín ngưỡng Việt · Văn khấn theo dịp

Cúng Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5

Ngày cúng quy ra dương lịch

Mùng 5 tháng Năm năm Đinh Mùi
Thứ tư, 9/6/2027
Mùng 5 tháng Năm năm Mậu Thân
Chủ nhật, 28/5/2028

Lịch âm cả năm, mùng 1, rằm và ngày vía

Tết Đoan Ngọ vào mùng 5 tháng 5 âm lịch, người Việt còn gọi là Tết diệt sâu bọ (giết sâu bọ) hay Tết giữa năm. “Đoan” là mở đầu, “Ngọ” là giờ Ngọ, khoảng 11 đến 13 giờ trưa. Đây là lúc bước vào hè nóng ẩm, sâu bọ phá hoa màu, bệnh tật dễ phát sinh, nên ngày lễ gắn với mong muốn trừ sâu hại, giữ sức khỏe và cầu mùa màng thuận lợi.

Gia đình sửa lễ cúng thần linh, gia tiên, cả nhà ăn cơm rượu nếp, hoa quả buổi sáng để “giết sâu bọ”. Sách Đồng Khánh địa dư chí (VTC News dẫn) chép: ngày Đoan Ngọ, người ta sắm rượu và hoa quả lễ tổ tiên từ sáng sớm, mọi người uống rượu, ăn hoa quả, gọi là giết sâu bọ.

Bài khấn dưới đây theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam qua các bản VietNamNet, VTC News đăng lại, kèm bài khấn ngắn khi bày lễ ngoài trời. Bài khấn chỉ để tham khảo, lòng thành là chính.

Cúng ngày nào, giờ nào

Lễ vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Nhiều nhà ăn cơm rượu nếp, hoa quả “giết sâu bọ” ngay lúc sáng sớm, trước khi ăn món khác.

Giờ cúng không bắt buộc. Nhiều gia đình chọn giờ Ngọ (11 đến 13 giờ) vì gắn với tên ngày lễ; một số sách lịch ghi thêm giờ Mão (5 đến 7 giờ) và giờ Thân (15 đến 17 giờ). Nhà bận thường cúng buổi sáng sớm trước khi đi làm.

Lễ chính làm trong nhà, trước ban thờ; bài khấn dưới đây mời cả thần linh trong nhà và gia tiên. Nhà quen bày thêm lễ ngoài sân, trước cửa thì đọc bài khấn ngoài trời.

Mâm lễ gồm những gì

Mâm cúng chung

  • Hương, hoa tươi, đèn nến, trầu cau
  • Cơm rượu nếp (nếp cái hoa vàng; có nơi dùng nếp cẩm)
  • Bánh gio (bánh tro)
  • Hoa quả đầu hè
  • Trà, nước; nhà làm cỗ thì thêm mâm cơm mặn với các món quen của gia đình

Miền Bắc

  • Cơm rượu nếp cái hoa vàng
  • Bánh gio chấm mật mía
  • Mận, vải thiều

Miền Trung

  • Thịt vịt: vịt luộc, cháo vịt, gỏi vịt…
  • Chè kê ăn với bánh tráng mè
  • Cơm rượu nếp, thường nén thành khối vuông

Miền Nam

  • Bánh ú tro, bánh ú Bá Trạng
  • Chè trôi nước
  • Cơm rượu nếp vo viên
  • Hoa quả theo mùa

Văn khấn

  1. Văn khấn Tết Đoan Ngọ (thần linh và gia tiên)
  2. Văn khấn Tết Đoan Ngọ ngoài trời

Văn khấn Tết Đoan Ngọ (thần linh và gia tiên)

Khấn trong nhà, trước ban thờ, sau khi dâng lễ và thắp hương. Bố mẹ còn sống thì đọc “Tổ khảo, Tổ tỷ” thay cho “Hiển khảo, Hiển tỷ”. Chỗ “họ …” đọc họ của gia đình.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị hương linh.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm Đinh Mùi, nhằm ngày Tết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa, trà, quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ …, cúi xin các vị thương xót con cháu, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an, thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Văn khấn Tết Đoan Ngọ ngoài trời

Bài ngắn khi bày thêm lễ ngoài sân, trước cửa, khấn thần linh, thổ địa nơi mình ở. Không bắt buộc; nhà chỉ cúng trong nhà thì bỏ qua bài này.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm Đinh Mùi, nhằm ngày Tết Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa đăng, trà quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an, thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Thắp hương online

Lưu ý khi cúng

  • Tục “giết sâu bọ”: sáng mùng 5, cả nhà ăn cơm rượu nếp hoặc quả chua chát như mận, vải trước khi ăn món khác, theo quan niệm xưa để trừ sâu bọ trong người. Ngày nay tục ấy phần nhiều mang ý nghĩa biểu tượng, được giữ như một nếp nhà. Cơm rượu nếp có men rượu; trẻ nhỏ, người không uống được rượu thì ăn hoa quả thay.
  • Theo truyện dân gian Việt, sau một vụ mùa bội thu, sâu bọ kéo đến phá hoại; một ông lão tên Đôi Truân bày cho dân làng lập lễ cúng bánh tro, hoa quả rồi ra trước nhà vận động thân thể, sâu bọ yếu dần mà rơi rụng. Từ đó mùng 5 tháng 5 thành Tết diệt sâu bọ. Người Việt có truyện riêng này, khác tích Khuất Nguyên của Trung Quốc.
  • Sách Hà Nội địa dư chép ngày này người ta bó lá ngải, nhuộm móng tay, buộc chỉ cổ tay; sách Đồng Khánh địa dư chí chép tục hái các loại lá thuốc cất giữ để dùng dần.
  • Mâm lễ không cần cầu kỳ: hương hoa, hoa quả, cơm rượu nếp, bánh gio là đủ; nhà có điều kiện, có thời gian mới làm thêm cỗ mặn.
  • Nhà có ban Thần Tài – Thổ Địa thì thắp hương cả ở đó; bài khấn Thần Tài có ở trang cúng vía Thần Tài.
  • Bản VietNamNet ghi “Hôm nay là ngày tết Đoan ngọ”, bản VTC News ghi “ngày mồng 5/5 Âm lịch, nhằm ngày Tết Đoan ngọ”; trang ghi ngày âm lịch kèm tên năm cho đủ ý. Bản VTC News có thêm chỗ ghi nơi ở sau tên người khấn, trang giữ lại như các bài khác. Bài ngoài trời theo bản VTC News.

Hỏi đáp

Tết Đoan Ngọ cúng gì?
Mâm cúng thường có hương hoa, cơm rượu nếp, bánh gio (bánh tro) và hoa quả đầu hè như mận, vải. Miền Trung hay có thịt vịt, chè kê; miền Nam có bánh ú, chè trôi nước. Nhà có điều kiện làm thêm cỗ mặn.
Giết sâu bọ là tết gì?
Là cách gọi dân gian của Tết Đoan Ngọ, mùng 5 tháng 5 âm lịch. Sáng hôm ấy cả nhà ăn cơm rượu nếp, hoa quả chua chát để “giết sâu bọ”, theo quan niệm xưa là trừ sâu bệnh trong người và ngoài đồng.

Nguồn tham khảo

Bài khấn tổng hợp theo văn khấn cổ truyền, để tham khảo; lòng thành là chính.