Thần Linhthanlinh.net

Tín ngưỡng Việt · Văn khấn theo dịp

Cúng rằm tháng Bảy: gia tiên, thần linh, cô hồn

Ngày cúng quy ra dương lịch

Rằm tháng Bảy năm Đinh Mùi
Thứ hai, 16/8/2027
Rằm tháng Bảy năm Mậu Thân
Chủ nhật, 3/9/2028

Lịch âm cả năm, mùng 1, rằm và ngày vía

Rằm tháng Bảy (15 tháng 7 âm lịch), còn gọi là Tết Trung nguyên, là một trong những ngày rằm lớn nhất trong năm của người Việt. Theo tín ngưỡng dân gian, đây là ngày “xá tội vong nhân”: gia đình sửa lễ cúng các vị thần linh trong nhà, mời tổ tiên về chứng giám, rồi bày một mâm ngoài trời cúng chúng sinh, tức những vong linh không nơi nương tựa, không người thờ cúng.

Mâm cúng chúng sinh xuất phát từ lòng thương người. Tác giả Hồ Đức Thọ (qua Báo Nhân Dân) gọi đây là tục lệ mang tính nhân đạo, dành cho những người mất nơi đường xa, trong chiến tranh, những trẻ nhỏ mất sớm không ai cúng giỗ.

Ba bài khấn dưới đây theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hóa Thông tin), đối chiếu các bản báo chí đăng lại. Cùng ngày rằm tháng Bảy, Phật giáo có lễ Vu Lan báo hiếu với nghi thức riêng, được giới thiệu ở trang Lễ Vu Lan.

Cúng ngày nào, giờ nào

Lễ chính vào ngày rằm, tức 15 tháng Bảy âm lịch. Nhiều gia đình cúng sớm hơn, từ khoảng mùng 2 đến ngày 14; nhà bận có thể cúng từ ngày 14. Không có giờ bắt buộc, chọn lúc cả nhà thuận tiện.

Thứ tự thường là trong nhà trước, ngoài trời sau: khấn thần linh, rồi khấn gia tiên, cuối cùng mới bày mâm cúng chúng sinh.

Mâm chúng sinh bày ngoài trời, trước cửa hoặc ngoài sân, thường vào chiều tối ngày 14 hoặc ngày rằm, sau khi đã cúng gia tiên. Có nơi quan niệm nên cúng xong trước trưa ngày rằm; mỗi nhà theo nếp của mình.

Mâm lễ gồm những gì

Mâm cúng thần linh, gia tiên (trong nhà)

  • Hương, hoa tươi, đèn hoặc nến, trầu cau
  • Hoa quả tươi, rượu, trà, nước sạch
  • Xôi (xôi gấc, xôi đậu xanh) hoặc cơm
  • Mâm mặn tùy nhà: gà, thịt lợn hoặc cá, cùng các món quen của gia đình
  • Mâm chay tùy nhà: đậu phụ, nộm, món rau củ
  • Vàng mã (tùy nhà, không cần nhiều)

Mâm cúng chúng sinh (ngoài trời)

  • Cháo trắng nấu loãng, chia nhiều chén nhỏ; ngày trước đựng trong phễu lá đa
  • Một đĩa gạo, một đĩa muối
  • Bỏng ngô, bỏng gạo; khoai lang, ngô, sắn luộc
  • Cơm vắt, xôi chè, bánh kẹo, hoa quả, thường cắt nhỏ để chia được cho nhiều người
  • Nước, chén rượu trắng nhỏ, hương, nến
  • Quần áo chúng sinh bằng giấy, tiền vàng mã (tùy nhà)

Văn khấn

  1. Văn khấn thần linh rằm tháng Bảy
  2. Văn khấn gia tiên rằm tháng Bảy
  3. Văn khấn cúng chúng sinh (cô hồn) ngoài trời

Văn khấn thần linh rằm tháng Bảy

Khấn trước ban thờ thần linh (hoặc ban thờ chung), trước bài gia tiên.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông Thần quân.

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ địa.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần.

Con kính lạy các ngài Tiền hậu Địa chủ, Tài thần.

Con kính lạy các vị Tôn thần đang cai quản khu vực này.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày Rằm tháng Bảy năm Đinh Mùi, chúng con chân thành sửa soạn hương hoa, kim ngân, trà, quả, thắp nén nhang thơm dâng lên trước án.

Chúng con xin chân thành kính mời ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Long mạch Tôn thần, ngài Bản gia Thổ địa, các ngài Ngũ thổ, Ngũ phương, Táo phủ Thần quân, Phúc đức Chính thần và các ngài Tôn thần đang cai quản trong khu vực này.

Con xin các ngài nghe thấu lời mời, xót thương gia chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù độ hộ trì chúng con toàn gia an lạc, công việc phát triển, người người được bình an, tài lộc tăng tiến, sở nguyện tòng tâm, sở cầu tất ứng, tâm đạo mở mang.

Chúng con chuẩn bị lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin các ngài phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Văn khấn gia tiên rằm tháng Bảy

Khấn trước ban thờ gia tiên, sau bài thần linh. Chỗ “họ …” đọc họ của gia đình.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại và chư vị hương linh.

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày Rằm tháng Bảy năm Đinh Mùi, nhân gặp tiết Trung nguyên, chúng con nhớ đến tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành ra chúng con, gây dựng cơ nghiệp, xây đắp nền nhân, khiến nay chúng con được hưởng âm đức.

Chúng con cảm nghĩ ơn đức cù lao khôn báo, cảm công trời biển khó đền nên sửa sang lễ vật, hương hoa, trà quả, kim ngân vàng bạc, thắp nén tâm hương, thành kính dâng lên các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, bá thúc đệ huynh, cô di tỷ muội và tất cả các hương hồn trong nội tộc, ngoại tộc của họ …

Cúi xin các vị thương xót cháu con, linh thiêng hiện về, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho con cháu khỏe mạnh bình an, lộc tài vượng tiến, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long, hướng về chính giáo.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Văn khấn cúng chúng sinh (cô hồn) ngoài trời

Khấn trước mâm lễ bày ngoài trời, sau khi đã cúng thần linh và gia tiên trong nhà. Bài văn vần theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam; cuối bài xưng tên người trong nhà.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Táo phủ Thần quân.

Tiết tháng Bảy sắp thu phân, ngày rằm xá tội vong nhân hải hà.

Âm cung mở cửa ngục ra, vong linh không cửa không nhà.

Tiếp chúng sinh không mả, không mồ bốn phương, gốc cây xó chợ đầu đường, không nơi nương tựa, đêm ngày lang thang.

Quanh năm đói rét cơ hàn, không manh áo mỏng che làn heo may.

Cô hồn nam bắc đông tây, trẻ, già, trai, gái về đây hợp đoàn.

Nay nghe tín chủ thỉnh mời, lai lâm nhận hưởng mọi lời trước sau.

Cơm canh cháo nẻ trầu cau, tiền vàng quần áo đủ màu đỏ xanh.

Gạo muối quả thực hoa đăng, mang theo một chút để dành ngày mai.

Phù hộ tín chủ lộc tài, an khang thịnh vượng hòa hài gia trung.

Nhớ ngày xá tội vong nhân, lại về tín chủ thành tâm thỉnh mời.

Bây giờ nhận hưởng xong rồi, dắt nhau già trẻ về nơi âm phần.

Tín chủ thiêu hóa kim ngân, cùng với quần áo đã được phân chia.

Kính cáo Tôn thần, chứng minh công đức cho tín chủ con.

Tín chủ (chúng) con là: …

Vợ (chồng): …

Con trai: …

Con gái: …

Ngụ tại: …

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên và nơi ở.

Thắp hương online

Lưu ý khi cúng

  • Tháng Bảy âm lịch hay được gọi là “tháng cô hồn”, nhưng với nhiều gia đình, đây trước hết là dịp nhớ ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ. Mâm cúng chúng sinh là tấm lòng chia sẻ với người không nơi nương tựa, không phải điều để lo sợ.
  • Lời khấn tùy gia chủ. Theo Tiến sĩ Dương Hoàng Lộc (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM), có người đọc theo văn khấn cổ truyền, có người khấn theo cách hiểu của mình; lòng thành quan trọng hơn đọc đúng từng chữ.
  • Cúng xong, khi hương gần tàn thì vãi gạo muối ra trước nhà. Bánh kẹo, hoa quả còn lại có thể chia cho trẻ em, người qua đường, như tục xưa đem đồ cúng phát cho người nghèo.
  • Vàng mã tùy nhà, không cần nhiều. Hóa vàng ở chỗ thoáng, trong thùng kim loại, xa đồ dễ cháy, có người trông đến khi tắt hẳn; không đốt trong nhà, hành lang, tầng hầm hay ban công.
  • Nhà có ban thờ Thần Tài – Thổ Địa thì thắp hương cả ở đó.
  • Bản in bài cúng chúng sinh mở đầu bằng mấy câu kính lạy Phật, Bồ Tát và có một câu nhắc Tôn giả A Nan Đà; trang lược bỏ các câu ấy để bài giữ trong không gian Tín ngưỡng Việt, như các bài khác trên trang. Tương tự, bản in bài khấn gia tiên ghi “nhân gặp tiết Vu Lan vào dịp Trung nguyên”, trang ghi gọn “nhân gặp tiết Trung nguyên”. Mỗi nhà giữ theo nếp của mình.
  • Các bản in khác nhau đôi chữ: chỗ xưng tên có bản ghi “Chúng con tên là …, hiện ngụ tại …”, có bản thêm “xin chân thành” vào câu kính lạy; nghĩa như nhau. Bản báo in bài gia tiên ghi năm dương lịch, trang ghi tên năm âm lịch như bài thần linh.

Hỏi đáp

Mâm cúng rằm tháng 7 gồm những gì?
Mâm trong nhà cúng thần linh, gia tiên có hương, hoa, đèn nến, trầu cau, hoa quả, rượu, trà, xôi hoặc cơm và các món mặn hoặc chay tùy nhà. Mâm chúng sinh ngoài trời có cháo trắng loãng, gạo, muối, bỏng ngô, khoai, ngô luộc, bánh kẹo, hoa quả, nước, hương nến, quần áo giấy.
Văn khấn cúng cô hồn rằm tháng 7 đọc thế nào?
Bài cổ truyền là bài văn vần mở đầu “Tiết tháng Bảy sắp thu phân, ngày rằm xá tội vong nhân hải hà”, mời các vong linh không nơi nương tựa về nhận lễ, cuối bài xưng tên người trong nhà và nơi ở. Bài đầy đủ có ở mục Văn khấn.
Nhà chung cư thì cúng chúng sinh ở đâu?
Nhiều nhà ở chung cư chỉ cúng thần linh, gia tiên trong căn hộ. Nếu muốn cúng chúng sinh, bày mâm nhỏ gọn ở chỗ ban quản lý cho phép và không hóa vàng ở hành lang, ban công.

Nguồn tham khảo

Bài khấn tổng hợp theo văn khấn cổ truyền, để tham khảo; lòng thành là chính.