Thần Linhthanlinh.net

Tín ngưỡng Việt · Văn khấn theo dịp

Cúng ngày giỗ

Ngày cúng

Ngày cúng tùy từng gia đình

Dịp này không có ngày chung trong năm. Bài khấn bên dưới có chỗ để chọn ngày cúng và điền họ tên; những gì bạn điền chỉ nằm trên máy của bạn.

Chọn ngày, điền bài khấn Lịch âm cả năm quy ra dương lịch

Ngày giỗ là ngày con cháu tưởng nhớ người đã khuất, làm vào đúng ngày mất tính theo âm lịch. Với giỗ ông bà, cha mẹ, lễ giỗ có hai phần: chiều hôm trước là lễ tiên thường, còn gọi là cáo giỗ, thưa với thần linh, Thổ công và mời người mất về hưởng giỗ; hôm sau là lễ chính giỗ, dâng mâm cỗ và khấn gia tiên.

Giỗ đầu, giỗ hết (hai lần giỗ đầu tiên sau ngày mất, cách tính có ở trang Tính ngày giỗ) thường làm trọng hơn giỗ thường. Giỗ ông bà, cha mẹ cũng làm trọng; giỗ các cụ xa đời, nhiều nhà chỉ cúng cơm canh đơn giản.

Các bài khấn dưới đây theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam (NXB Văn hóa Thông tin) qua các bản đăng lại, đối chiếu với nhau. Bài khấn chỉ để tham khảo: mỗi nhà một nếp, lòng thành là chính.

Cúng ngày nào, giờ nào

Giỗ tính theo ngày mất âm lịch; ngày dương lịch của từng năm tra bằng công cụ Tính ngày giỗ ở đầu trang.

Lễ tiên thường (cáo giỗ) làm chiều hôm trước ngày giỗ. Theo sách Văn khấn cổ truyền, lễ này dành cho giỗ trọng: giỗ ông, bà, cha, mẹ, vợ, chồng. Khấn thần linh, Thổ công trước, gia tiên sau.

Lễ chính giỗ làm vào đúng ngày mất âm lịch, thường trước bữa cỗ, khi con cháu đã về đông đủ. Không có giờ bắt buộc.

Con cháu ở xa không về kịp đúng ngày thì tùy nếp nhà mà sắp xếp bữa cỗ; hương khói vẫn thắp vào đúng ngày giỗ.

Mâm lễ gồm những gì

Lễ tiên thường (chiều hôm trước)

  • Hương, hoa tươi, đèn hoặc nến
  • Trầu cau, hoa quả, trà, rượu, nước
  • Nhiều nhà dâng thêm mâm cơm canh
  • Vàng mã (tùy nhà)

Mâm cỗ ngày chính giỗ

  • Mâm cỗ như bữa cơm thịnh soạn của gia đình, theo món quen của từng vùng: xôi, gà luộc, giò chả, canh, món xào, nem…
  • Món người mất lúc sinh thời ưa thích
  • Hương, hoa, trầu cau, hoa quả, trà, rượu
  • Người mất ăn chay hoặc nhà ăn chay thì dâng cỗ chay

Giỗ đầu

  • Thường làm trọng hơn giỗ thường, mời họ hàng, người quen
  • Nếp xưa, con cháu còn mặc tang phục trong ngày giỗ đầu vì đang trong thời gian để tang

Văn khấn

  1. Văn khấn cáo giỗ thần linh, Thổ công (lễ tiên thường)
  2. Văn khấn cáo giỗ gia tiên (lễ tiên thường)
  3. Văn khấn gia tiên ngày chính giỗ

Văn khấn cáo giỗ thần linh, Thổ công (lễ tiên thường)

Khấn trước ban thờ thần linh (hoặc ban thờ chung) chiều hôm trước ngày giỗ, trước khi khấn gia tiên. Ngày chính giỗ đọc lại bài này, đổi “ngày mai là ngày giỗ” thành “hôm nay là ngày giỗ”.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Hôm nay là ngày … tháng … năm …

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Nhân ngày mai là ngày giỗ của …

Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ, thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương, trước án tọa Tôn thần cùng chư vị uy linh, kính cẩn tâu trình.

Chúng con kính mời các vị Bản gia Thổ công, Táo quân, Long mạch và các vị Thần linh linh thiêng hiển hiện trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.

Kính thỉnh các tiên linh, gia tiên chúng con và những vong hồn nội tộc được thờ phụng vị cùng về hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Văn khấn cáo giỗ gia tiên (lễ tiên thường)

Khấn trước ban thờ gia tiên chiều hôm trước ngày giỗ, sau bài thần linh. Chỗ “…” sau “ngày giỗ của”, “kính mời” đọc tên người được giỗ; cha là Hiển khảo, mẹ là Hiển tỷ, ông là Tổ khảo, bà là Tổ tỷ.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ …

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày … tháng … năm …

Ngày mai là ngày giỗ của …

Thiết nghĩ … vắng xa trần thế, không thấy âm dung.

Năm qua tháng lại, ngày húy lâm. Ơn võng cực xem bằng trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề giãi tỏ.

Ngày mai Cát kỵ, hôm nay chúng con và toàn gia con cháu nhất tâm sắm sửa lễ vật kính dâng, đốt nén tâm hương giãi tỏ tấc thành.

Tâm thành kính mời …

Mất ngày … tháng … năm …

Mộ phần táng tại …

Cúi xin linh thiêng giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia cảnh hưng long thịnh vượng.

Con lại xin kính mời các vị tổ tiên nội ngoại, Tổ khảo, Tổ tỷ, Bá thúc, Huynh đệ, Cô di, Tỷ muội và toàn thể các hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.

Tín chủ con lại xin kính mời ngài Thần linh, Thổ địa, Thổ công, Táo quân và chư vị Linh thần đồng lai giám cách thượng hưởng.

Tín chủ lại mời vong linh các vị tiền chủ, hậu chủ nhà này, đất này cùng tới hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Văn khấn gia tiên ngày chính giỗ

Khấn trước ban thờ gia tiên vào ngày giỗ, sau khi thắp hương ban thần linh. Giỗ đầu đọc “là ngày giỗ đầu của …”, giỗ hết đọc “là ngày giỗ hết của …” thay cho “là chính ngày Cát kỵ của …”.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Đức Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.

Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ …

Tín chủ (chúng) con là: …

Ngụ tại: …

Hôm nay là ngày … tháng … năm …, là chính ngày Cát kỵ của …

Thiết nghĩ … vắng xa trần thế, không thấy âm dung.

Năm qua tháng lại, ngày húy lâm. Ơn võng cực xem bằng trời biển, nghĩa sinh thành không lúc nào quên. Càng nhớ công ơn gây cơ tạo nghiệp bao nhiêu, càng cảm thâm tình, không bề giãi tỏ.

Hôm nay chúng con và toàn gia con cháu thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, thành khẩn kính mời …

Mất ngày … tháng … năm …

Mộ phần an táng tại …

Cúi xin linh thiêng giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, độ cho con cháu an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia cảnh hưng long thịnh vượng.

Con lại xin kính mời các vị tổ tiên nội ngoại, Tổ khảo, Tổ tỷ, Bá thúc, Huynh đệ, Cô di và toàn thể các hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.

Tín chủ con lại xin kính mời ngài Thổ công, Táo quân và chư vị Linh thần đồng lai giám cách thượng hưởng.

Tín chủ lại mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ nhà này, đất này cùng tới hâm hưởng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.

Nam mô A Di Đà Phật!(3 lần)

Chỗ có dấu “…” là phần bạn tự điền; bấm “Điền sẵn” để điền họ tên, nơi ở và ngày âm lịch.

Thắp hương online

Lưu ý khi cúng

  • Theo sách Văn khấn cổ truyền, hôm tiên thường khấn Thổ công, thần linh trước rồi mới khấn gia tiên; ngoài người được giỗ, còn mời cả gia tiên nội ngoại cùng về.
  • Nơi còn giữ lệ ra mộ hôm tiên thường thì thắp hương, thưa với thần linh, thổ địa nơi đặt mộ trước, rồi mời người mất về nhà hưởng giỗ; lời khấn có thể nói bằng lời của mình.
  • Bài cáo giỗ gia tiên ở bản đăng lại ghi “Chính ngày giỗ của …” rồi lại nói “Ngày mai Cát kỵ”; trang ghi “Ngày mai là ngày giỗ của …” cho khớp với lễ hôm trước. Có bản kết bài bằng câu “Phục duy cẩn cáo!”.
  • Cúng xong, chờ hết tuần hương rồi hóa vàng (nếu dùng) ở chỗ thoáng, xa đồ dễ cháy. Mâm cỗ không cần cầu kỳ; ngày giỗ trước hết là dịp con cháu sum họp, tưởng nhớ người đã khuất.

Hỏi đáp

Văn khấn ngày giỗ thường hằng năm gồm những bài nào?
Trang có ba bài theo thứ tự: bài cáo giỗ thần linh, Thổ công và bài cáo giỗ gia tiên cho lễ tiên thường, rồi bài khấn gia tiên ngày chính giỗ. Khấn nôm bằng lời của mình cũng được.
Giỗ đầu có cần bài văn tế riêng không?
Không bắt buộc. Một số sách có bài văn tế riêng, dài hơn, cho giỗ đầu; nhiều nhà đọc bài chính giỗ ở trên, chỉ đổi câu nói về ngày giỗ như ghi chú dưới tên bài. Mỗi nhà giữ theo nếp của mình.

Nguồn tham khảo

Bài khấn tổng hợp theo văn khấn cổ truyền, để tham khảo; lòng thành là chính.